รายงานผลการศึกษาวิจัย เรื่อง การให้สิทธิประชาชนฟ้องศาลรัฐธรรมนูญ กรณีการละเมิดสิทธิตามรัฐธรรมนูญ (ตอนที่ 6)

ศาสตราจารย์ ดร. นันทวัฒน์ บรมานันท์ อาจารย์ประจำ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ลงเผยแพร่ครั้งแรกใน Public Law Net วันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2547              ...นอกเหนือจากบทบาทของศาลรัฐธรรมนูญในด้านที่เกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชนด้วยการตรวจสอบร่างกฎหมายก่อนประกาศใช้บังคับตรวจสอบกฎหมายหลังการประกาศใช้บังคับ และการรับรองสิทธิและเสรีภาพของประชาชนโดยคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ตามมาตรา 27 แห่งรัฐธรรมนูญ อันเป็นบทบาททางตรงที่รัฐธรรมนูญมอบให้ศาลรัฐธรรมนูญที่จะทำหน้าที่โดยตรงในการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชนแล้ว รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน (พ.ศ. 2540) ยังมีบทบัญญัติอีกจำนวนหนึ่งที่มีผลเป็นการให้อำนาจหน้าที่ศาลรัฐธรรมนูญในทางอ้อมเพื่อคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชนดังต่อไปนี้ ...

คณะกรรมการพนักงานส่วนท้องถิ่นตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐

คุณบุญเสริม นาคสาร เจ้าหน้าที่ศาลรัฐธรรมนูญ ๗ว สถาบันรัฐธรรมนูญศึกษา สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ ลงเผยแพร่ครั้งแรกใน Public Law Net วันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2547 ๑. บทนำ              รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐ ได้วางหลักการเกี่ยวกับ การปกครองส่วนท้องถิ่น ๒ หลักการ คือ หลักการความเป็นเอกรัฐกับหลักการกระจายอำนาจ กล่าวคือ ตามหลักความเป็นเอกรัฐนั้น รัฐจะกระจายอำนาจให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเฉพาะอำนาจบริหาร ไม่มีการกระจายอำนาจนิติบัญญัติและอำนาจตุลาการไปด้วย การกระจายอำนาจให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นการกระทำโดยกฎหมายมิใช่โดยรัฐธรรมนูญ โดยรัฐธรรมนูญได้วางหลักการไว้เท่านั้น และ ถือว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นส่วนหนึ่งของรัฐที่เป็นเอกรัฐ จึงต้องมีการกำกับดูแล ไม่ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทำการฝ่าฝืนกฎหมาย ...

เสรีภาพทางกายภาพตามแนวคิดทางกฎหมายของฝรั่งเศส

ผ.ศ. ดร. เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์ อาจารย์ประจำ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ลงเผยแพร่ครั้งแรกใน Public Law Net วันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2547              ...การรับรองสิทธิเสรีภาพพื้นฐานของความเป็นมนุษย์ที่ดั้งเดิมที่สุดที่มีในลำดับต้นๆก็คือการรับรองสิทธิเสรีภาพในทางกายภาพของมนุษย์(les libertés physiques) การรับรองดังกล่าวตั้งอยู่บนสมมุติฐานที่ว่ามนุษย์ทุกผู้ทุกคนนั้นต่างก็มีสิทธิเสรีภาพเหนือร่างกายของตนเองและในขณะเดียว กันทุกคนต้องไม่ทำการเป็นการกระทบต่อเนื้อตัวร่างกายของผู้อื่นซึ่งเป็นไปตามแนวความคิดของสำนักกฎหมายฝ่ายธรรมชาติ การศึกษาถึงเสรีภาพทางกายภาพสามารถจัดกลุ่มศึกษาได้ดังต่อไปนี้...

แนวโน้มของพรรคการเมืองไทยยุคใหม่

ดร.เชาวนะ ไตรมาศ ผู้อำนวยการสถาบันรัฐธรรมนูญศึกษา ลงเผยแพร่ครั้งแรกใน Public Law Net วันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2547              ...ระบบการเมืองในยุคปฏิรูปการเมือง ถือเป็นระบบการเมืองในช่วงเปลี่ยนผ่าน (transitional period) ที่ต้องมีพลวัต (dynamic) อยู่ตลอดเวลา เช่นเดียวกันกับพรรคการเมืองซึ่งเป็นกลไกสำคัญ ในระดับกลางตามโครงสร้างของระบบการเมือง (intermediate structure) ย่อมต้องเพิ่มอัตราเร่งในการปรับตัว (adaptation) ในกรอบที่กว้างขวาง รวดเร็ว และต่อเนื่องมากกว่าองค์กรการเมืองอื่น ภายใต้เงื่อนไขของการมีปฏิสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดในการรับและส่งอิทธิพลต่อระบบการเมือง...

จังหวัดบูรณาการ: จากจังหวัดอาณานิคมรัฐสู่จังหวัดอนุรัฐ

ดร.เชาวนะ ไตรมาศ ผู้อำนวยการสถาบันรัฐธรรมนูญศึกษา ลงเผยแพร่ครั้งแรกใน Public Law Net วันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2547              ...ภารกิจของการบริหารการพัฒนาเพื่อการเปลี่ยนแปลงซึ่งเป็นงานหลักของภาครัฐโดยเฉพาะในส่วนของกระทรวงมหาดไทยนั้น นับเป็นงานที่ยึดโยงอยู่กับพื้นที่ในเขตภูมิภาค ซึ่งเกี่ยวข้องกับบริหารราชการส่วนภูมิภาคเป็นสำคัญ ดังนั้นการที่นโยบายของรัฐบาลได้ริเริ่มผลักดันและกำกับกรอบแนวทางการจัดระบบบริหารราชการส่วนภูมิภาคแบบบูรณาการบริหารเพื่อการพัฒนาขึ้นมาอย่างเป็นรูปธรรมตามแบบของผู้ว่าราชการแบบ CEO (Chief Executive Officer) ในครั้งนี้ นับว่าเป็นจุดเปลี่ยนก้าวสำคัญของการปฏิรูประบบบริหารราชการแผ่นดินแนวใหม่...

รายงานสรุปผลการศึกษาวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง การแปรรูปรัฐวิสาหกิจ

รองศาสตราจารย์ ดร. นันทวัฒน์ บรมานันท์ อาจารย์ประจำ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ลงเผยแพร่ครั้งแรกใน Public Law Net วันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2547              ...เมื่อพิจารณาถึงความเป็นมาของกฎหมายว่าด้วยทุนรัฐวิสาหกิจแล้ว จะเห็นได้ว่าแม้ในอดีตประเทศไทยจะประสบปัญหาเกี่ยวกับรัฐวิสาหกิจในหลาย ๆ กรณีจนมีความคิดที่จะแปรรูปรัฐวิสาหกิจ แต่ประเทศไทยก็ยังไม่เคยทำการศึกษาวิเคราะห์รูปแบบหรือวิธีการที่เหมาะสมสำหรับการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ เมื่อประเทศไทยประสบปัญหาเศรษฐกิจในปี พ.ศ. 2540 ทำให้ต้อง "แปรรูปรัฐวิสาหกิจ" เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายของรัฐและเพื่อให้เกิดรายได้เข้ารัฐ จึงเริ่มมีการพูดถึงกฎหมายว่าด้วยการแปรรูปรัฐวิสาหกิจกันอีกครั้งหนึ่ง แต่อย่างไรก็ตาม การจัดทำกฎหมายว่าด้วยทุนรัฐวิสาหกิจก็เป็นไปด้วยความรีบเร่งภายใต้กรอบเวลาที่ได้ไปทำความตกลงไว้กับต่างประเทศ ...

ศาลปกครอง

ศาสตราจารย์ ดร. อักขราทร จุฬารัตน ประธานศาลปกครองสูงสุด ลงเผยแพร่ครั้งแรกใน Public Law Net วันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2547              ...รัฐธรรมนูญ (ฉบับปัจจุบัน) ที่มีการรับรองให้มีการจัดตั้งองค์กรใหม่ๆ ตามรัฐธรรมนูญอีกหลายองค์กร ไม่ว่าจะเป็นคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ฯลฯ ซึ่งเผอิญมีผู้ที่เข้าใจและเรียกองค์กรเหล่านี้ว่าเป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ จึงทำให้สังคมทั่วไปต่างเข้าใจและจัดศาลรัฐธรรมนูญและศาลปกครองอยู่ในกลุ่มเดียวกันไปด้วยว่าเป็นองค์กรอิสระ ซึ่งมีผลทำให้เข้าใจว่าศาลรัฐธรรมนูญก็ดี ศาลปกครองก็ดีมีแนวคิดในการจัดตั้งองค์กร ตลอดจนวิธีดำเนินการเป็นอย่างเดียวกับองค์กรอิสระเหล่านั้น ซึ่งความจริงแล้ว ในกรณีของศาลปกครองนั้นเป็นองค์กรที่ใช้อำนาจตุลาการเช่นเดียวกับศาลยุติธรรม ดังนั้น แนวความคิดในการจัดตั้งองค์กรและวิธีดำเนินงานจึงเป็นระบบวิธีของการใช้อำนาจตุลาการที่เรียกว่ากระบวนการยุติธรรมทางปกครอง อันเป็นอำนาจในการพิจารณาพิพากษาอรรถคดีตามรัฐธรรมนูญ...

ร่าง ตำราเรื่องความรู้เบื้องต้นกฎหมายปกครองฝรั่งเศส

รองศาสตราจารย์ ดร. นันทวัฒน์ บรมานันท์ อาจารย์ประจำ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ลงเผยแพร่ครั้งแรกใน Public Law Net ระหว่างวันที่ วันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2546 ถึง วันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2546              กฎหมายปกครองเป็นสาขาหนึ่งของกฎหมายมหาชน โดยกฎหมายมหาชนนั้นเป็นกฎหมายที่รวบรวมกฎเกณฑ์ทั้งหลายที่เกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ระหว่างอำนาจรัฐ (les pouvoirs publics) หรือระหว่างนิติบุคคลในกฎหมายมหาชน (les personnes publiques) กับเอกชน ในขณะที่กฎหมายเอกชนนั้นเป็นกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ระหว่างเอกชนด้วยกัน เช่น กฎหมายแพ่ง เป็นต้น              ในทางทฤษฎีนั้น เราสามารถแบ่งกฎหมายมหาชนออกได้เป็นสองประเภทใหญ่ๆ คือ กฎหมายรัฐธรรมนูญและกฎหมายปกครอง ...

สัญญาทางปกครองในกฎหมายไทย

รองศาสตราจารย์ ดร. โภคิน พลกุล รองประธานศาลปกครองสูงสุด ลงเผยแพร่ครั้งแรกใน Public Law Net ระหว่างวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2546 ถึง วันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2546              ...แนวคิดในการแยกสัญญาของฝ่ายปกครองออกเป็นสัญญาทางแพ่ง และสัญญาทางปกครองในประเทศไทยนั้น ได้รับอิทธิพลโดยตรงจากระบบกฎหมาย ปกครองของฝรั่งเศส ซึ่งเห็นว่าการแยกสัญญาออกเป็น ๒ ระบบเช่นนี้ จะเป็นผลดีต่อการบริหารราชการและให้ความเป็นธรรมแก่คู่สัญญาฝ่ายเอกชนได้อย่างเหมาะสม กว่าการมีระบบสัญญาเพียงระบบเดียว หัวใจสำคัญที่เป็นคำอธิบายระบบกฎหมายมหาชนฝรั่งเศสก็คือคำว่า "บริการสาธารณะ" ซึ่งนักกฎหมายมหาชนไทยได้ยอมรับ และนำมาเป็นรากฐานของกฎหมายมหาชนไทยเช่นกัน จึงอาจกล่าวได้ว่า ระบบของสัญญาทางปกครองนั้นผูกพันใกล้ชิดและสัมพันธ์โดยตรงกับความหมายของบริการสาธารณะ...

สัญญาทางปกครอง

รองศาสตราจารย์ ดร. นันทวัฒน์ บรมานันท์ อาจารย์ประจำ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ลงเผยแพร่ครั้งแรกใน Public Law Net ระหว่างวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2545 ถึง 23 กันยายน พ.ศ.2545                           ด้วย รศ. ดร. นันทวัฒน์ บรมานันท์ ได้เขียนหนังสือเรื่อง "สัญญาทางปกครอง" ขึ้น โดยปรับปรุงจากบทความเรื่อง "หลักกฎหมายมหาชน ว่าด้วยสัญญาทางปกครอง" และบทความเรื่อง " สัญญาทางปกครองของไทย " ดังนั้นเพื่อให้สอดคล้องตรงกัน บทความในเวบไซต์นี้ จึงขอยุบบทความทั้งสองเรื่อง และเรียบเรียงใหม่ โดยใช้เค้าโครงเดียวกันกับหนังสือดังกล่าว โดยแบ่งออกเป็น สามส่วนด้วยกัน ส่วนแรกจะเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับสัญญาทางปกครองในฐานะที่เป็นเครื่องมือของฝ่ายปกครองในการจัดทำบริการสาธารณะ ส่วนที่สองเป็นเรื่องสัญญาทางปกครองของไทย และ ในส่วนสุดท้ายจะเป็นการนำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับสัญญาทางปกครองของฝรั่งเศส...